Piosenka z Wyspy Wielkanocnej: ¿I hē a Hotu Matu'a e hura nei?
Żywy hymn o wodzu podróży Hotu Matu'a — wykonywany dzisiaj po hymnie chilijskim podczas wielu wydarzeń publicznych, a tekst nawiązuje do legendy i historii.
¿I hē a Hotu Matu'a e hura nei? to hymn, który stał się hymnem narodowym Rapa Nui. Często śpiewa się go po chilijskim hymnie narodowym przed flagą Chile i Rapa Nui. Ta piosenka opowiada o przybyciu siedmiu odkrywców i Hotu Matu'a do Rapa Nui oraz o śmierci króla Hotu Matu'a.
Napisane i przetłumaczone przez Marcusa Edensky'ego
| Teksty | Tłumaczenie | Opis |
|---|---|---|
| ¡E 'Ira e Rapareŋa ē! | Och, Ira i Raparena! | „Ira i Rapareŋa to dwaj z siedmiu odkrywców wysłanych na zwiad Rapa Nui. |
| Ka kimi te ma'ara o te 'ariki | Idź poszukać domu króla | Haumaka mówi Ira, Rapareŋa, „U'ura 'a Huatava, Riŋi-Riŋi 'a Huatava, Nonoma 'a Huatava, Ku'u-Ku'u 'a Huatava i Mako'i Riŋi-Riŋi 'a Huatava (którzy tworzą tak zwanych siedmiu odkrywców), aby poszukali nowego domu dla króla Hotu Matu'a i jego ludu. |
| "Ko ŋā kope tu-tu'u vai 'a Te Ta'aŋa | „Dzieci powstające z wody Te Ta'aŋa, | Kiedy Haumaka śpi, gdy jego duch widzi wysepki Motu Nui, Motu 'Iti i Motu Kao-Kao, przypomina sobie trójkę dzieci swojego syna Te Ta'aŋa. Nadaje wysepkom nazwę „Dzieci powstające z wody, Te Ta'aŋa, Haumaka z Hiva”. Ta część pieśni oznacza, że siedmiu odkrywców dotarło do trzech wysepek i Rapa Nui. |
| a Haumaka o Hiva" | Haumaki z Hivy” | |
| ¿I hē a Hotu Matu'a e hura nei? | Gdzie mieszka Hotu Matu'a? | Hotu Matu'a i jego lud osiedlili się w nowej krainie; kraina znaleziona przez Haumakę. Te Pito o te Henua to inna nazwa Rapa Nui i oznacza Pępek Świata. |
| I Te Pito o te Henua e hura nei | Mieszka w Pępku Świata | |
| I Te Pito o te Henua e hura nei | ||
| a Haumaka o Hiva | Haumaki z Hivy | |
| ¡E Kuihi e Kuaha vārua ē! | O duchy Kuihi i Kuaha! | Kiedy król Hotu Matu'a jest bliski śmierci, wykrzykuje swoje ostatnie słowa do ojczyzny Hiva. Prosi duchy Kuihi i Kuaha, aby zaśpiewały mu głosem koguta. |
| Ka haka o'oa 'iti-'iti mai koe | Zaśpiewaj mi coś | |
| i te re'o o te moa o Ariana | poprzez głos koguta Ariany | |
| O'oa take heu-heu | Zaśpiewaj take heu-heu |
Według legendy król umiera zaraz po tym, jak kogut Ariany odpowiada take heu-heu. Znaczenie tych słów zostało dzisiaj zapomniane. Prawdopodobnie z tego powodu ludzie często kończą dziś tę piosenkę słowami O'oa e te 'ariki ē. Tłumaczenie tego nowego zakończenia brzmiałoby: Śpiewaj O królu!, co oznacza, że kogut śpiewa O królu!, ponieważ król zmarł. |
